In recente onderzoeken naar Elektronisch Factureren worden een aantal belemmeringen geïdentificeerd voor de invoering van Elektronisch Factureren waaronder de perceptie van complexiteit, onduidelijke wetgeving en afwezigheid van standaarden. Als grootste belemmering voor de adoptie en het gebruik van Elektronisch Factureren wordt onduidelijke wet- en regelgeving gezien.
Alhoewel de wet- en regelgeving sterk is aangepast de laatste jaren blijft het gevoel aanwezig bij velen onder ons. Vooral grensoverschrijdend factureren lijkt niet van de grond te komen en dit zou voornamelijk te wijten zijn aan deze wet- en regelgeving.
Wordt dit alles nu veroorzaakt door een onduidelijke wet- en regelgeving of door de wijze waarop hier invulling aan gegeven is door diverse partijen waaronder de Europese Overheid en de verschillende lidstaten. Een belangrijk knelpunt voor de adoptie van (grensoverschrijdend) elektronisch factureren is de regelgeving rondom het gebruik van de elektronische handtekening.
Waaruit bestaat de regelgeving rondom de Elektronische Handtekening?
Eind 1999 verscheen de Europese Richtlijn 1999/93/EG betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen. Volgens deze richtlijn zijn elektronische handtekeningen gelijkgesteld aan handtekeningen op een papieren drager vooropgesteld dat aan bepaalde betrouwbaarheidseisen is voldaan. De richtlijn schrijft het rechtsgeldig maken van elektronische handtekeningen in de Europese lidstaten voor.
De Richtlijn onderkent twee soorten elektronische handtekeningen:
- de gewone elektronische handtekening waaronder wordt verstaan een handtekening in de vorm van elektronische gegevens die gekoppeld is / wordt aan andere elektronische gegevens en waarmee de identiteit van een persoon (afzender) vastgesteld kan worden. Denk hierbij aan een e-mailbericht waarin persoonsgegevens staan of een gescande handtekening is gebruikt. Het intoetsen van een pincode of wachtwoord voor het bevestigen van een elektronische transactie is eveneens een gewone elektronische handtekening.
- de geavanceerde elektronische handtekening waaronder wordt verstaan een handtekening die op unieke wijze aan de ondertekenaar is verbonden, het mogelijk maakt de ondertekenaar te identificeren, tot stand is gekomen met middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden, en op zodanige wijze aan de gegevens of het elektronische bestand waarop zij betrekking heeft is verbonden dat elke wijziging achteraf van de gegevens kan worden opgespoord
In Nederland is de Wet Elektronische Handtekeningen (WEH) per 21 mei van kracht gegaan evenals het Besluit elektronische handtekeningen. Verder is een artikel toegevoegd aan het Burgerlijk Wetboek voor de Wet Elektronische Handtekeningen: “Een elektronische handtekening heeft dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening, indien de methode die daarbij is gebruikt voor authentificatie voldoende betrouwbaar is, gelet op het doel waarvoor de elektronische gegevens werden gebruikt en op alle overige omstandigheden van het geval.”
De Wet Elektronische Handtekeningen hanteert naast de hierboven beschreven eisen voor de geavanceerde elektronische handtekening de volgende twee kwaliteitseisen bedoeld om de veiligheid te vergroten (zoals ook voorgeschreven door de Europese Richtlijn):
- de handtekening is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat afgegeven door een certificatiedienstverlener die voldoet aan de eisen voor gekwalificeerde certificaten, in Nederland voldoet aan de eisen gesteld in de Telecommunicatiewet
- de handtekening is gegenereerd door een veilig middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen
En let op: Alleen als de elektronische handtekening, naast de eisen van de geavanceerde handtekening ook aan bovenstaande kwaliteitseisen voldoet, dan heeft de elektronische handtekening per definitie dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening.
Echter hier brengt de Europese Richtlijn enige nuancering aan: De Europese Richtlijn zegt wel dat een elektronische handtekening geen rechtsgeldigheid mag worden ontzegd en dat zij niet als bewijsmiddel in gerechtelijke procedures kan worden geweigerd louter op grond van het feit dat:
de handtekening in elektronische vorm is gesteld, of
- niet is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat, of
- niet is gebaseerd op een door een geaccrediteerd certificatiedienstverlener
afgegeven certificaat, of
- zij niet met een veilig middel is aangemaakt.
Meer informatie over de juridische kant van Elektronische Handtekeningen is terugvinden in de brochure Is uw organisatie klaar voor de elektronische handtekening?
Wat zijn de gevolgen van deze Europese Richtlijn voor Elektronisch Factureren?
Enerzijds heeft deze richtlijn Elektronisch Zakendoen in een versnelling gebracht. Het gaat niet alleen om Elektronisch Factureren maar betreft het volledige scala van business transacties, gaande van contractering tot / met facturering.
Voorheen waren elektronische facturen alleen rechtsgeldig (goedgekeurd door de Belastingdienst) wanneer gebruik gemaakt werd van Electronic Data Interchange, meerbepaald de procedures van verwerking van het bericht garanderen dat voldaan is aan de authenticiteits- en integriteitseisen.
Anderzijds heeft de richtlijn een technologische ontwikkeldrift veroorzaakt bij leveranciers van oplossingen voor elektronische handtekeningen en bij certificatiedienstverleners.
Friso de Jong zei
In dit artikel komt een aantal aspecten naar voren rondom elektronisch factureren en dan met name voor wat betreft de aspecten die er toe leiden dat elektronisch factureren niet van de grond zou komen.
Allereerst is het niet zo dat er geen ontwikkeling in de groei van elektronisch factureren zit. Integendeel. De groei is zich op dit moment sterk aan het versnellen. Dat zien we niet alleen terug in de exponentiele groei van het aantal facturen dat maandelijks over de platformen van de diverse aanbieders worden verzonden. Maar ook in de vragen die gesteld worden rondom elektronisch factureren. ‘Men’ is beland in een volgende fase. Was het voorheen nog: “Wat en waarom?”, nu is het vooral “Hoe doe ik dit en bij wie moet ik zijn?”. Tot slot laat het grote aantal projecten en initiatieven zien dat er volop beweging -en vooral: groei- is.
Ik denk zelf dat het interessant zou zijn om stil te staan bij de wijze waarop 24 Europese Lidstaten de tien uitzonderingsmogelijkheden in de wetgeving rondom elektronisch factureren hebben toegepast. Er zijn ongeveer 10 maal 24 mogelijkheden waarop de richtlijn e-factureren kon worden toegepast. En eerlijk gezegd lijkt het er soms op dat dit ook is gebeurd.
De wetgeving rondom de elektronisch handtekening is verder een stuk eenvoudiger en meer uitgekristallisseerd. Ik denk dat juist daar het probleem niet zo zit voor wat betreft elektronisch factureren. De elektronische handtekening en haar technologische oplossingen vormen ‘enkel’ een klein onderdeel van het gehele facturatieproces. Zo wordt dat op Europees niveau ook ervaren.
De vraag of elektronisch factureren worden gegijzeld door technologie bedrijven kan hierdoor dan ook niet echt worden behandeld.
Om tot slot stil te staan bij de titel: Ik denk dat elektronisch factureren eerder wordt gegijzeld door mensen en organisaties die te veel nadruk leggen op het feit dat er ‘eerst’ een standaard zou moeten komen (anders dan PDF). Immers, daardoor leg je de ontwikkeling van e-factureren stil, totdat we met zijn allen een standaard hebben afgesproken. Veel beter is het om een duale aanpak te kiezen en als standaard aan te nemen dat er voorlopig geen standaard is. Dus: kiezen voor flexibiliteit totdat er ooit wellicht iets van een standaard komt.
Misschien moeten we gewoon ‘doen’ en de handen uit te mouwen steken.
Friso de Jong zei
In dit artikel komt een aantal aspecten naar voren rondom elektronisch factureren en dan met name voor wat betreft de aspecten die er toe leiden dat elektronisch factureren niet van de grond zou komen.
Allereerst is het niet zo dat er geen ontwikkeling in de groei van elektronisch factureren zit. Integendeel. De groei is zich op dit moment sterk aan het versnellen. Dat zien we niet alleen terug in de exponentiele groei van het aantal facturen dat maandelijks over de platformen van de diverse aanbieders worden verzonden. Maar ook in de vragen die gesteld worden rondom elektronisch factureren. ‘Men’ is beland in een volgende fase. Was het voorheen nog: “Wat en waarom?”, nu is het vooral “Hoe doe ik dit en bij wie moet ik zijn?”. Tot slot laat het grote aantal projecten en initiatieven zien dat er volop beweging -en vooral: groei- is.
Ik denk zelf dat het interessant zou zijn om stil te staan bij de wijze waarop 24 Europese Lidstaten de tien uitzonderingsmogelijkheden in de wetgeving rondom elektronisch factureren hebben toegepast. Er zijn ongeveer 10 maal 24 mogelijkheden waarop de richtlijn e-factureren kon worden toegepast. En eerlijk gezegd lijkt het er soms op dat dit ook is gebeurd.
De wetgeving rondom de elektronisch handtekening is verder een stuk eenvoudiger en meer uitgekristallisseerd. Ik denk dat juist daar het probleem niet zo zit voor wat betreft elektronisch factureren. De elektronische handtekening en haar technologische oplossingen vormen ‘enkel’ een klein onderdeel van het gehele facturatieproces. Zo wordt dat op Europees niveau ook ervaren.
De vraag of elektronisch factureren worden gegijzeld door technologie bedrijven kan hierdoor dan ook niet echt worden behandeld.
Om tot slot stil te staan bij de titel: Ik denk dat elektronisch factureren eerder wordt gegijzeld door mensen en organisaties die te veel nadruk leggen op het feit dat er ‘eerst’ een standaard zou moeten komen (anders dan PDF). Immers, daardoor leg je de ontwikkeling van e-factureren stil, totdat we met zijn allen een standaard hebben afgesproken. Veel beter is het om een duale aanpak te kiezen en als standaard aan te nemen dat er voorlopig geen standaard is. Dus: kiezen voor flexibiliteit totdat er ooit wellicht iets van een standaard komt.
Misschien moeten we gewoon ‘doen’ en de handen uit te mouwen steken.
danga4theweb zei
Friso,
Al enige jaren sta ik midden in het geweld van elektronische integratie en zakendoen. Van advisering tot het ontwikkelen van visie, van selectie tot implementatie van berichtstandaarden en oplossingen.
Standaardisatie zal uiteindelijk het verschil maken in de algemene acceptatie van elektronisch zakendoen maar laten we daar met zijn allen niet op gaan zitten wachten. Het gebruik van de elektronische betaalkaart is ook niet van de ene op de andere dag geaccepteerd terwijl deze nu niet meer weg te denken valt in ons betaalgedrag.
Standaardisatie gaat niet alleen over de keuze van de elektronische berichtstandaard (EDIFACT, UBL) voor de factuur maar over business integratievraagstukken. Mijn keuze gaat naar het kunnen aanbieden en werken met verschillende standaarden en integratievoorzieningen.
Zoals ik ondermeer beschreef in: http://danga.blogsome.com/2008/08/29/is-de-inter-enterprise-buziness-hub-de-toekomst/
Met jou laatste statement ben ik het volledig eens. Het gebruik van de PDF-factuur is voor bedrijven die geen behoefte hebben aan volledige integratie de eerste stap richting elektronisch factureren. De rest komt later en wie weet is de wereld dan zodanig geSOA’d dat we in staat zijn om processen elektronisch te integreren.